Op het steile, groene Caribische eiland Saba is de strijd tegen verwilderde geiten (Capra hircus) in een beslissende fase beland. Waar duizenden dieren jarenlang de kwetsbare hellingen kaalvraten, erosie veroorzaakten en tuinen plunderden, zet de lokale overheid samen met de Saba Conservation Foundation nu zogeheten Judasgeiten in. Deze met GPS-chips uitgeruste, gesteriliseerde dieren worden losgelaten om hun soortgenoten op te sporen. De overgebleven geiten kunnen zo gerichter worden afgeschoten. Het is een slimme, bijna bijbelse techniek: de Judasgeit verraadt de rest van de kudde.
De schade door loslopend vee is op Saba al jaren een hardnekkig probleem. Geiten, die zich razendsnel vermenigvuldigen, hebben de begroeiing op de steile heuvels zwaar aangetast. Het gevolg: toenemende erosie, afspoeling van vruchtbare grond naar zee en druk op de koraalriffen. Ook bewoners ondervinden er last van: vernielde siertuinen en moestuinen, en een landschap dat minder aantrekkelijk is voor toeristen. Naar schatting is inmiddels zo’n 90 procent van de geitenpopulatie teruggedrongen. Van de oorspronkelijk paar duizend dieren (de schattingen bleken later te laag, want er zijn al meer dan 8.700 geiten verwijderd) zouden er begin 2026 nog minder dan honderd over zijn. Juist die laatste dieren zijn het moeilijkst te vinden in het ruige terrein.
Daarom zijn Judasgeiten ingezet. Verwilderde dieren worden gevangen, gesteriliseerd zodat ze zich niet verder kunnen voortplanten, en voorzien van een GPS-zender. Eenmaal vrijgelaten zoeken ze als sociale dieren vanzelf andere geiten op. Jagers volgen de signalen en zetten zelfs drones met warmtedetectie in om dieren in het struikgewas te lokaliseren. Deze combinatie van traditionele jacht en moderne technologie blijkt effectief. De natuur reageert al positief: satellietbeelden laten zien dat de vegetatiegroenheid tussen 2017 en 2025 met ruim 33 procent is toegenomen. Herbebossing maakt namelijk deel uit van het bredere Natuur- en Milieubeleidsplan.
Op Saba heeft deze aanpak inmiddels positieve resultaten opgeleverd. Na jaren van jacht door lokale en buitenlandse schutters, een premiesysteem en juridische strijd met sommige geitenhouders (die het project zagen als aantasting van traditie en eigendom), ligt de nadruk nu op de laatste resten van de populatie.
Het project kostte tot nu toe miljoenen en is nog niet af. Deskundigen waarschuwen dat te vroeg stoppen het risico op een snelle terugkeer van de populatie met zich meebrengt.
Parallel aan deze afschot loopt op 'onze' Caribische eilanden de strijd tegen andere invasieve soorten, zoals ezels, ratten, iguana's en verwilderde katten.
Overigens is dezelfde methode ingezet op de kwetsbare Galapagoseilanden. Daar werden meer dan 41.000 verwilderde geiten 'verwijderd' door gebruik te maken van Judasgeiten[1].
[1] Campbell et al: Eradication of feral goats Capra hircus from Pinta Island, Galápagos, Ecuador in Oryx - 2004

